GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
TİBDR664 HADİS ISTILAHLARININ TARİHİ GELİŞİMİ Seçmeli Ders Grubu 1 1 5,00

Dersin Seviyesi

Doktora

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin sonunda öğrenciler; Hadis ıstılahların doğuşunda ve gelişiminde etkili olan amiller üzerinde yoğunlaşarak tespit ve değerlendirmelerde bulunabilme ve konuyla ilgili teşekkül eden literatürü analiz edip değerlendirebilme yetisi kazanırlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç. Dr. Yusuf AKGÜL

Öğrenme Çıktıları

1 Hadis ıstılahlarının gelişimi üzerine yapılan araştırmaları tanır
2 Hadis ilminin temel kavramlarını ifade eden ıstılahların hicrî ilk üç asır bağlamında doğuşunu ve gelişimini analiz eder.
3 Hadis ıstılahlarının nasıl teşekkül ettiğini ve kullanıldığı manaları bilmenin ehemmiyetini kavrar.
4 Hadis ıstılahlarının doğuşunu etkileyen amilleri, hadis öğrenim ve öğretim metotları ile ilgili ıstılahları, ravi ve mervî ile ilgili ıstılahları bilir.
5 Hadis usulü ıstılahlarının kavramlaşma sürecini öğrenir..
6 Hadis ıstılahlarını temel kaynaklardan okuyup anlayabilme yeteneği kazanabilirler.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Hadis usulüyle İlgili Kavramların genel tarihsel süreci: Tahammülü’l-ilm ve râvî ile ilgili ıstılahlar, edâ sîgaları, mervî ile ilgili terimler, Sahabe- Tabiin ve etbauttabiin dönemi hadis nakil ve rivayeti, Hicrî III. asırda hadis usulüne kaynaklık eden temel eserler, Mutekaddimûn ve muteahhirûn hadisçilerin kullandığı hadis usulü kavramlar ve arasındaki farklar, Geçmişten günümüze hadis ıstılahlarının gelişimi üzerine yapılan çalışmaların değerlendirilmesi

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Hadis usulüyle İlgili Kavramların genel tarihsel süreci: Tahammülü’l-ilm ve râvî ile ilgili ıstılahlar, edâ sîgaları, mervî ile ilgili terimler Soru-cevap, anlatım Yok
2 Sahabe dönemi hadis nakil ve rivayeti Soru-cevap, anlatım Yok
3 Tabiin Dönemi hadis nakil ve rivayeti Soru-cevap, anlatım Yok
4 Tebeu't-tâbiîn dönemi hadis usulü ve kaynakları Soru-cevap, anlatım Yok
5 Hicrî III. asırda hadis usulüne kaynaklık eden temel eserler: Şâfiî'nin er-Risâle'si Soru-cevap, anlatım Yok
6 Hicrî III. asırda hadis usulüne kaynaklık eden temel eserler: Müslim'in Mukaddime'si, Soru-cevap, anlatım Yok
7 Hicrî III. asırda hadis usulüne kaynaklık eden temel eserler: Tirmizî'nin el-İlelü's-Sağî'ri Soru-cevap, anlatım Yok
8 Hicrî III. asırda hadis usulüne kaynaklık eden temel eserler: Risâletu Ebî Dâvud' Soru-cevap, anlatım Yok
9 Mutekaddimûn dönemi hadisçilerin kullandığı hadis usulü kavramları Soru-cevap, anlatım Yok
10 Muteahhirûn dönemi hadisçilerin kullandığı hadis usulü kavramları Soru-cevap, anlatım Yok
11 Mutekaddimûn ve muteahhirûn hadisçilerin kullandığı hadis usulü kavramları arasındaki farklar Soru-cevap, anlatım Yok
12 Mütekaddimun ve mütehharun dönemi usul eserleri arasında örneklerle yapılan karşılaştırmalar: Ramhürmüzi ve İbn Salah örneği Soru-cevap, anlatım Yok
13 Mütekaddimun ve mütehharun dönemi usul eserleri arasında örneklerle yapılan karşılaştırmalar: Hatib Bağdadi ve İbn Hacer örneği Soru-cevap, anlatım Yok
14 Geçmişten günümüze hadis ıstılahlarının gelişimi üzerine yapılan çalışmaların değerlendirilmesi Soru-cevap, anlatım Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

1) Yücel, Ahmet. Hadis Istılahlarının Doğuşu ve Gelişimi, İstanbul: İFAV, 2024. 2) Koçyiğit, Talat. Hadis Istılahları, Ankara; AÜ. 1980. 3) Zehebî, el-Mukiza fî ilmi mustalahi'l-hadis, Buyrut: By. 1412. 4) Subhi Salih. Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları, Terc. M. Yaşar Kandemir, Ankara: DİB yay. ts. 5) Tehanevi, Keşşafı Istılahati'l-fünun, İstanbul: 140,4/1984. 6) Ebû ΄Ubeyd Kasım b. Sellam el-Herevî, Garîbu’l-hadîs, Darül-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut,1986. 7) İbnu'l-Esîr, en-Nihaye fi Garîbil-Hadîs ve’l-Eser. Darul-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 1997. 8) Akgül, Yusuf, Edebi Tür Olarak Garibu’l-Hadis, İlahiyat yay. 2020. 9) Şafii, er-Risâle (nşr. Ahmed Muhammed Şâkir), Kahire 1979. 10) Ebû Dâvûd, Risâle ilâ Ehli Mekke fî Vasfi Sünenihî, (thk. L. Sabbâğ). 11) Müslim, Sahîhu Müslim, thk. Muhammed Fuâd Abdulbakî, Dâru’l-hadis, Kahire, 1997. 12) İbnü’s-Salâh, Mukaddimetu İbni's-Salâh ve Mehasinü'l-Istılâh, thk. Nurettin ıtr, Daru’l Fikr, Dimeşk 2008. 13) İbn Hacer, Nuzhetu’n-Nazar fî Tavdîhi Nuhbeti’l-Fiker fî Mustalahi’l- Eser, Thk. Abdullah b. Dayfillâh, Matbaatu Sefîr, Riyâd 1422. 14) Hatîb el-Bağdâdî, el-Kifâye fi İlmi’r-Rivâye (nşr. Hasen Abdulmunim Şelebî), Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1430/2009. 15) Râmehürmüzî,el-Muhaddisü’l Fâsıl beyne'r-Râvî ve'l-Vâî,(nşr. Muhammed Accac Hatîb) Dâru’l-Fikr, Beyrut 1971/1391. 16) Abdullah Çelik, Hadis usûlü ilminin doğuşu ve gelişimi Hicrî ilk III asır, Ankara: Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 60
Ev Ödevi 1 40
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 3 42
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 1 15 15
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Okuma 14 2 28
Ev Ödevi 1 10 10
Toplam İş Yükü (saat) 117

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10
ÖÇ 1 4 5
ÖÇ 2 4 4 5
ÖÇ 3 5 4 5
ÖÇ 4 5 4 5
ÖÇ 5 4 4 5
ÖÇ 6 4 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek