GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZOOYL558 | HAYVAN BESLEMEDE VİTAMİN METABOLİZMASI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu ders, çiftlik hayvanlarında yağda ve suda çözünen vitaminlerin emilim, metabolizma ve fizyolojik fonksiyonlarını bilimsel temelde incelemeyi amaçlamaktadır. Öğrenciler; vitamin eksikliği ve toksisitesine bağlı klinik/subklinik bozuklukları, vitaminler arası ve vitamin-mineral etkileşimlerini kavrayarak, tür ve fizyolojik döneme özgü vitamin gereksinimlerini belirleyebilecek ve rasyonlarda dengeli vitamin desteği sağlayacak bilimsel yaklaşımlar geliştirebilecek düzeyde bilgi ve beceri kazanacaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gürkan SEZMİŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Yağda ve suda çözünen vitaminlerin çiftlik hayvanlarındaki emilim, metabolizma ve fizyolojik fonksiyonlarını açıklayabilir. |
| 2 | Ruminantlarda rumen mikrobiyal vitamin sentezi ile monogastrik hayvanlardaki dışarıdan vitamin desteği zorunluluğu arasındaki farkı yorumlayabilir. |
| 3 | Vitamin eksikliği ve toksisitesine bağlı klinik/subklinik sendromları tanımlayabilir. |
| 4 | Vitaminler arası ve vitamin-mineral etkileşimlerini değerlendirebilir. |
| 5 | Vitamin biyoyararlanımını etkileyen faktörleri (yem işleme, depolama, stabilite) analiz edebilir. |
| 6 | Farklı fizyolojik dönemlere (gebelik, laktasyon, büyüme, stres) özgü vitamin gereksinimlerini belirleyebilir. |
| 7 | Premiks formülasyonu ve vitamin katkı stratejileri konusunda bilimsel temelli öneriler geliştirebilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Vitamin beslemenin genel ilkeleri ve sınıflandırılması (yağda ve suda çözünen vitaminler); yağda çözünen vitaminler: A vitamini ve görme/üreme/epitel doku fonksiyonları, D vitamini ve kalsiyum-fosfor metabolizması ile ilişkisi, E vitamini ve antioksidan/selenyum etkileşimi, K vitamini ve kan pıhtılaşması; suda çözünen vitaminler: B kompleks vitaminleri (tiamin, riboflavin, niasin, pantotenik asit, piridoksin, biotin, folik asit, B12) ve enerji/protein metabolizmasındaki koenzim rolleri, C vitamini ve sentez kapasitesi türe göre farklılıkları; ruminantlarda rumen mikrobiyal vitamin sentezi ve buna bağlı gereksinim farklılıkları; monogastrik hayvanlarda (kanatlı, domuz) dışarıdan vitamin desteği zorunluluğu; vitamin eksikliği sendromları ve klinik/subklinik belirtileri; vitamin toksisitesi ve güvenlik sınırları; vitaminler arası ve vitamin-mineral etkileşimleri; vitamin biyoyararlanımını etkileyen faktörler (yem işleme, depolama, stabilite); premiks formülasyonu ve vitamin katkı stratejileri; gebelik, laktasyon, büyüme ve stres dönemlerinde vitamin gereksinimindeki değişimler; vitamin durumunun laboratuvar yöntemleriyle değerlendirilmesi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş: Vitamin beslemenin genel ilkeleri ve sınıflandırılması | Yüz yüze | Yok |
| 2 | A vitamini: metabolizma, görme/üreme/epitel doku fonksiyonları | Yüz yüze | Yok |
| 3 | D vitamini: metabolizma ve kalsiyum-fosfor dengesi ile ilişkisi | Yüz yüze | Yok |
| 4 | E vitamini: antioksidan fonksiyon ve selenyum etkileşimi | Yüz yüze | Yok |
| 5 | K vitamini: metabolizma ve kan pıhtılaşmasındaki rolü | Yüz yüze | Yok |
| 6 | B kompleks vitaminleri I: tiamin, riboflavin, niasin | Yüz yüze | Yok |
| 7 | B kompleks vitaminleri II: pantotenik asit, piridoksin, biotin, folik asit, B12 | Yüz yüze | Yok |
| 8 | Ara Sınav (Vize) | Yüz yüze | Yok |
| 9 | Ruminantlarda rumen mikrobiyal vitamin sentezi ve gereksinim farklılıkları | Yüz yüze | Yok |
| 10 | Monogastrik hayvanlarda (kanatlı, domuz) vitamin gereksinimleri ve dışsal destek zorunluluğu | Yüz yüze | Yok |
| 11 | Vitamin eksikliği sendromları ve klinik/subklinik belirtileri | Yüz yüze | Yok |
| 12 | Vitamin toksisitesi, güvenlik sınırları ve vitaminler arası/vitamin-mineral etkileşimleri | Yüz yüze | Yok |
| 13 | Vitamin biyoyararlanımını etkileyen faktörler; premiks formülasyonu ve katkı stratejileri | Yüz yüze | Yok |
| 14 | Fizyolojik dönemlere göre vitamin gereksinimi, laboratuvar değerlendirme yöntemleri ve genel tekrar | Yüz yüze | Yok |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Karadağoğlu, Ö. (2025). Vitaminler ve Metabolizması. İçinde: Kara, K. (Ed.), Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları (Bölüm 6). Ankara: Akademisyen Yayınevi. ISBN: 9786253752002. McDowell, L. R. (2000). Vitamins in Animal and Human Nutrition (2nd ed.). Ames: Iowa State University Press.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 60 |
| Quiz | 1 | 20 |
| Ev Ödevi | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Quiz | 1 | 1 | 1 |
| Ev Ödevi | 1 | 120 | 120 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 2 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 3 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 5 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 6 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 7 | 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek