GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZOOYL557 | HAYVAN BESLEMEDE MİNERAL METABOLİZMASI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu ders, çiftlik hayvanlarında makro ve mikro minerallerin emilim, taşınma, depolanma ve metabolik fonksiyonlarını bilimsel temelde incelemeyi amaçlamaktadır. Öğrenciler; mineral eksikliği, toksisitesi ve mineraller arası etkileşimlerin (antagonizm/sinerjizm) hayvan sağlığı ve verimi üzerindeki etkilerini kavrayarak, tür ve fizyolojik döneme özgü mineral gereksinimlerini belirleyebilecek ve rasyonlarda dengeli mineral desteği sağlayacak bilimsel yaklaşımlar geliştirebilecek düzeyde bilgi ve beceri kazanacaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gürkan SEZMİŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Makro ve mikro minerallerin çiftlik hayvanlarındaki emilim, taşınma ve metabolik fonksiyonlarını açıklayabilir. |
| 2 | Mineraller arası antagonistik ve sinerjistik etkileşimleri değerlendirebilir. |
| 3 | Mineral eksikliği ve toksisitesine bağlı klinik/subklinik sendromları tanımlayabilir. |
| 4 | Ruminant ve monogastrik hayvanlar arasındaki mineral gereksinim farklılıklarını yorumlayabilir. |
| 5 | Mineral durumunun değerlendirilmesinde kullanılan laboratuvar yöntemlerini (kan, doku, yem analizleri) uygulayabilir. |
| 6 | Organik ve inorganik mineral kaynaklarını biyoyararlanım açısından karşılaştırabilir. |
| 7 | Rasyon ve premiks formülasyonunda dengeli mineral desteği sağlayacak bilimsel yaklaşımlar geliştirebilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Mineral beslemenin genel ilkeleri; makro mineraller: kalsiyum, fosfor ve Ca:P dengesi, magnezyum, sodyum-potasyum-klor (elektrolit dengesi), kükürt; mikro mineraller: demir, bakır, çinko, mangan, iyot, selenyum, kobalt, molibden; mineral emilim mekanizmaları ve biyoyararlanım kavramı; mineraller arası antagonistik ve sinerjistik etkileşimler; mineral eksikliği sendromları ve klinik/subklinik belirtileri; mineral toksisitesi ve tolerans düzeyleri; iz element beslemesinde organik (kelatlı) mineral kaynakları ve inorganik kaynaklarla karşılaştırılması; ruminant ve monogastrik hayvanlarda mineral gereksinimlerinin farklılıkları; gebelik, laktasyon ve büyüme dönemlerinde mineral gereksinimindeki değişimler; mineral durumunun değerlendirilmesinde kullanılan laboratuvar yöntemleri (kan, doku, yem analizleri); rasyonlarda mineral formülasyonu ve premiks hazırlama ilkeleri; çevresel ve toprak kaynaklı mineral yetersizlikleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş: Mineral beslemenin genel ilkeleri ve sınıflandırılması | Yüz yüze | Yok |
| 2 | Kalsiyum ve fosfor metabolizması; Ca:P dengesi | Yüz yüze | Yok |
| 3 | Magnezyum metabolizması | Yüz yüze | Yok |
| 4 | Sodyum, potasyum, klor metabolizması ve elektrolit dengesi | Yüz yüze | Yok |
| 5 | Kükürt metabolizması ve protein sentezi ile ilişkisi | Yüz yüze | Yok |
| 6 | Demir ve bakır metabolizması | Yüz yüze | Yok |
| 7 | Çinko ve mangan metabolizması | Yüz yüze | Yok |
| 8 | Ara Sınav (Vize) | Yüz yüze | Yok |
| 9 | İyot metabolizması ve tiroid fonksiyonu ile ilişkisi | Yüz yüze | Yok |
| 10 | Selenyum metabolizması ve antioksidan sistemlerle ilişkisi | Yüz yüze | Yok |
| 11 | Kobalt ve molibden metabolizması | Yüz yüze | Yok |
| 12 | Mineraller arası antagonistik ve sinerjistik etkileşimler | Yüz yüze | Yok |
| 13 | Organik (kelatlı) mineral kaynakları ve biyoyararlanım karşılaştırması | Yüz yüze | Yok |
| 14 | Mineral durumunun laboratuvar yöntemleriyle değerlendirilmesi, rasyon/premiks formülasyonu ve genel tekrar | Yüz yüze | Yok |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Kara, K. (Ed.) (2025). Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları — Bölüm 5: Mineraller ve Metabolizması. Ankara: Akademisyen Yayınevi. ISBN: 9786253752002. Suttle, N. F. (2022). Mineral Nutrition of Livestock (5th ed.). Wallingford: CABI.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 60 |
| Quiz | 1 | 20 |
| Ev Ödevi | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Quiz | 1 | 1 | 1 |
| Ev Ödevi | 1 | 120 | 120 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 6 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 7 | 3 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek