GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZOOYL556 | DOĞAL VE ALTERNATİF KABA YEM KAYNAKLARI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilere doğal çayır ve meraların yapısını, besleme değerlerini ve sürdürülebilir kullanım ilkelerini öğretmenin yanı sıra; standart kaba yemlere alternatif olabilecek tarımsal ve endüstriyel yan ürünler ile çalı ve ağaç aksamlarının hayvan beslemedeki potansiyelini kazandırmaktır. Ders; bu kaynakların besin madde içeriklerini, anti-besinsel faktörlerini, işleme/koruma yöntemlerini ve rasyonlara katılım imkânlarını inceleyerek, iklim değişikliği ve kuraklık şartlarında maliyeti düşük, çevreci ve sürdürülebilir yemleme stratejileri geliştirebilen uzmanlar yetiştirmeyi hedefler.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Ceyhun YÜCEL
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Doğal çayır-mera flora yapısını, alternatif kaba yemleri (sanayi yan ürünleri, çalı/ağaç aksamı vb.) ve bu kaynakların besleme değerlerini tanımlayıp sınıflandırır. |
| 2 | Alternatif yemlerin besin madde içeriklerini, sindirilebilirliklerini ve içerdikleri anti-besinsel faktörler ile bunların olumsuz etkilerini değerlendirir. |
| 3 | Tarımsal atık ve yan ürünlerin muhafaza yöntemlerini (silaj, kurutma vb.) ve besleyici değerini artıran biyolojik/kimyasal muameleleri açıklar. |
| 4 | Alternatif yemlerin hayvan rasyonlarına katılım oranlarını hesaplayarak maliyet, iklim ve kuraklık odaklı sürdürülebilir besleme stratejileri geliştirir. |
| 5 | Doğal ve alternatif yem kaynakları alanındaki güncel bilimsel yayınları inceleyerek özgün araştırmalar kurgular. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
ÖN KOŞULSUZ
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Öğrencilerin temel Hayvan Besleme, Yemler ve Yem Hijyeni ile Çayır-Mera Yönetimi konularında ön bilgiye sahip olması dersin verimliliğini artıracaktır. Dönem Projesi ve Sunum: Her öğrenciye özel bir alternatif kaba yem kaynağı veya sanayi atığı ödev olarak verilerek; literatür taraması, besin değeri analizi, rasyona katılım sınırlılıkları ve ekonomik boyutunu içeren bir seminer/proje hazırlatılması ve sunulması tavsiye edilir. Güncel Literatür Takibi: Ders kapsamında ulusal ve uluslararası (SCI/SCI-E indeksli) güncel makalelerin incelenmesi ve derse entegre edilmesi, yüksek lisans düzeyindeki öğrencilerin bilimsel araştırma vizyonunu geliştirecektir.
Dersin İçeriği
Bu ders; Türkiye ve dünyadaki kaba yem durumunun değerlendirilmesini, doğal çayır ve meraların floristik yapısı ile botanik özelliklerini ve büyüme dönemlerine bağlı besleme değerlerini kapsar. Standart kaba yemler dışındaki alternatif yem bitkilerini, çalı ve ağaç aksamlarını, gıda, şeker ve yağ sanayii atıkları gibi tarımsal endüstri yan ürünlerini inceler. Ayrıca bu kaynakların besin madde bileşimlerini (KM, HP, ADF, NDF vb.), sindirilebilirliklerini, içerdikleri anti-besinsel faktörleri ve bunları azaltma yöntemlerini ele alır. Alternatif kaynakların silaj ve kurutma gibi koruma teknolojileri ile üre, enzim ve bakteri muamelesi gibi kalite artırıcı fiziksel, kimyasal ve biyolojik işleme tekniklerini içerir. Son olarak, alternatif yemlerin rasyon maliyetini düşürme amacıyla farklı hayvan türlerinde kullanımını, iklim değişikliği ve kuraklık şartlarına yönelik sürdürülebilir yemleme stratejilerini kapsar.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş, dersin amacı, Türkiye ve dünyada kaba yem durumu, doğal ve alternatif kaba yemlerin önemi | ||
| 2 | Doğal çayır ve meraların floristik yapısı, baskın bitki türleri ve botanik kompozisyonu | ||
| 3 | Çayır ve mera bitkilerinin büyüme dönemlerine göre besleme değerleri ve verim dinamikleri | ||
| 4 | Alternatif buğdaygil ve baklagil yem bitkileri (türler, özellikleri ve kullanım alanları) | ||
| 5 | Çalımsı bitkiler, ağaç yaprakları ve ağaççıkların hayvan beslemede kaba yem olarak kullanımı | ||
| 6 | Tarımsal sanayi yan ürünleri I: Meyve, sebze ve gıda sanayii atıkları (pulp, posa, kabuk vb.) | ||
| 7 | Tarımsal sanayi yan ürünleri II: Yağ sanayii ve şeker sanayii yan ürünleri (pirina, küspe, molasses vb.) | ||
| 8 | Ara Sınav / Değerlendirme | ||
| 9 | Alternatif kaba yem kaynaklarının besin madde içerikleri (KM, HP, ADF, NDF vb.) ve sindirilebilirlik düzeyleri | ||
| 10 | Alternatif yemlerdeki anti-besinsel faktörler (tannin, alkaloid, oksalat vb.) ve bunları azaltma yöntemleri | ||
| 11 | Alternatif kaba yemlerin muhafaza teknolojileri: Silaj yapımı ve alternatif kurutma yöntemleri | ||
| 12 | Düşük kaliteli kaba yemleri geliştirme yöntemleri: Fiziksel, kimyasal (üre vb.) ve biyolojik (enzim/bakteri) muameleler | ||
| 13 | Alternatif kaba yemlerin farklı hayvan türlerinin (süt, besi, küçükbaş) rasyonlarında kullanımı ve ekonomik analizi | ||
| 14 | İklim değişikliği, kuraklık ve sürdürülebilirlik ekseninde geleceğin kaba yem stratejileri | ||
| 15 | Öğrenci sunumları, genel tekrar ve dönem sonu değerlendirmesi |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Yemler Bilgisi ve Yem Teknolojisi – Editör/Yazarlar: Prof. Dr. Ergün ÖNOL, Prof. Dr. Talat GÜLER vb. (Veteriner ve Ziraat Fakülteleri Temel Ders Kitapları) Çayır-Mera Yönetimi ve Yem Bitkileri – Prof. Dr. Rıza AVCIOLU, Prof. Dr. Hayrettin EKİZ vb. (T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Yayınları / Üniversite Yayınları) Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları – Prof. Dr. Nizamettin ŞENKÖYLÜ Feeds and Feeding – Frank B. MORRISON (Klasik Başvuru Kaynağı). FAO Yayınları ve Raporları: Utilisation of By-products and Unusual Feed Resources in Animal Feeding (Gıda ve Tarım Örgütü'nün Alternatif Yem Kaynakları Rehberleri) Tarımsal Sanayi Yan Ürünlerinin Hayvan Beslemede Kullanımı – TÜBİTAK ve TARSİM Teknik Derlemeleri / Raporları Tropical Forages & Non-Conventional Feed Resources – Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Araştırma Merkezleri Yayınları.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 25 |
| Proje Hazırlama | 1 | 25 |
| Proje Sunma | 1 | 25 |
| Makale Yazma | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Staj Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 1 | 20 | 20 |
| Alan Çalışması | 1 | 20 | 20 |
| Proje Hazırlama | 2 | 15 | 30 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 5 | 5 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Ev Ödevi | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 117 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 5 | 3 | 3 | 5 | 4 | 4 |
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| ÖÇ 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| ÖÇ 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek