GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZOOYL553 | ÇİFTLİK HAYVANLARINDA BESLENMEYE DAYALI METABOLİK HASTALIKLAR | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu ders, çiftlik hayvanlarında (ruminant, monogastrik ve kanatlı) beslenmeye bağlı olarak gelişen başlıca metabolik hastalıkların (ketozis, subklinik ve klinik asidozis, süt humması/hipokalsemi, yağlı karaciğer sendromu, hipomagnezemi, polioensefalomalazi vb.) patofizyolojik temellerini, risk faktörlerini, teşhis yaklaşımlarını ve beslenme temelli önleme stratejilerini bilimsel kanıtlara dayalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Öğrenciler, enerji ve mineral metabolizmasındaki dengesizliklerin hayvan sağlığı, verim ve sürü ekonomisi üzerindeki etkilerini analiz edebilecek, güncel literatürü eleştirel biçimde değerlendirebilecek ve saha koşullarında uygulanabilir rasyon düzenleme önerileri geliştirebilecek düzeyde bilgi ve beceri kazanacaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gürkan SEZMİŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çiftlik hayvanlarında görülen başlıca beslenmeye bağlı metabolik hastalıkların patofizyolojik mekanizmalarını açıklayabilir. |
| 2 | Enerji, karbonhidrat ve mineral metabolizmasındaki dengesizliklerin klinik ve subklinik metabolik hastalıklarla ilişkisini yorumlayabilir. |
| 3 | Geçiş dönemi (transition period) fizyolojisini ve negatif enerji dengesinin metabolik hastalıklar üzerindeki rolünü değerlendirebilir. |
| 4 | Metabolik hastalıkların teşhisinde kullanılan kan, idrar ve süt biyobelirteçlerini tanımlayabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir. |
| 5 | Beslenme temelli önleme stratejileri ve rasyon düzenleme yaklaşımları geliştirebilir. |
| 6 | Konuyla ilgili güncel bilimsel literatürü eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilir ve sentezleyebilir. |
| 7 | Edindiği bilgileri saha koşullarında sürü sağlığı ve beslenme yönetimi problemlerine uygulayabilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Enerji metabolizması bozuklukları (ketozis, yağlı karaciğer sendromu, gebelik toksemisi); karbonhidrat metabolizması ve rumen fermentasyon bozuklukları (subklinik/klinik asidozis, rumenitis); mineral metabolizması bozuklukları (hipokalsemi/süt humması, hipomagnezemi/otlak tetanisi, hipofosfatemi); vitamin eksikliğine bağlı metabolik durumlar (polioensefalomalazi, tiamin metabolizması); geçiş dönemi (transition period) fizyolojisi ve negatif enerji dengesi; asidoz-bazın metabolik hastalıklarla ilişkisi (DCAB, anyon-katyon dengesi); rasyon formülasyonu ve önleyici beslenme stratejileri; teşhis yöntemleri (kan/idrar/süt biyobelirteçleri) ve sürü bazlı izleme yaklaşımları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Beslenme temelli metabolik hastalıklara genel bakış, tanımlar ve sınıflandırma | Yüz Yüze | Yok |
| 2 | Enerji metabolizması ve regülasyonu; negatif enerji dengesi kavramı | Yüz yüze | Yok |
| 3 | Geçiş dönemi (transition period) fizyolojisi ve metabolik adaptasyon süreçleri | Yüz yüze | Yok |
| 4 | Ketozis: etiyoloji, patogenez, teşhis ve önleme stratejileri | Yüz Yüze | Yok |
| 5 | Yağlı karaciğer sendromu ve gebelik toksemisi | Yüz yüze | Yok |
| 6 | Karbonhidrat metabolizması ve rumen fermentasyonu; subklinik rumen asidozisi | Yüz yüze | Yok |
| 7 | Klinik rumen asidozisi ve rumenitis; laminitis ile ilişkisi | Yüz yüze | Yok |
| 8 | Ara Sınav (Vize) | Yüz yüze | Yok |
| 9 | Kalsiyum metabolizması ve süt humması (hipokalsemi); DCAD yaklaşımı | Yüz yüze | Yok |
| 10 | Magnezyum metabolizması ve hipomagnezemi (otlak tetanisi) | Yüz yüze | Yok |
| 11 | Fosfor metabolizması ve hipofosfatemi | Yüz yüze | Yok |
| 12 | Vitamin eksikliğine bağlı metabolik durumlar: polioensefalomalazi ve tiamin metabolizması | Yüz yüze | Yok |
| 13 | Kanatlılarda metabolik hastalıklar: asites sendromu ve yağlı karaciğer-böbrek sendromu | Yüz yüze | Yok |
| 14 | Sürü bazlı izleme, teşhis biyobelirteçleri ve güncel araştırmaların değerlendirilmesi; genel tekrar | Yüz yüze | Yok |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Kutlu, H. R., Görgülü, M., ve Ünsal, İ. (Ed.) (2025). Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları. Ankara: Akademisyen Yayınevi. ISBN: 9786253752002. McDonald, P., Edwards, R. A., Greenhalgh, J. F. D., Morgan, C. A., Sinclair, L. A., & Wilkinson, R. G. (2011). Animal Nutrition (7th ed.). Harlow: Pearson.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 20 |
| Quiz | 1 | 60 |
| Ev Ödevi | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Quiz | 1 | 1 | 1 |
| Ev Ödevi | 1 | 120 | 120 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 3 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 4 | 5 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 3 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 6 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek