| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MİMYL539 | TARİHİ YAPILARIN TİPOLOJİK ANALİZİ | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 5,00 |
Yüksek Lisans
Türkçe
Farklı dönem ve coğrafyalarda inşa edilmiş tarihi yapıların plan, cephe, örtü ve strüktürel sistemlerine göre tipolojik sınıflandırmasını yapabilmek. Bu analizleri yorumlayarak mimari mirasın daha iyi anlaşılmasını ve belgelenmesini sağlamak.
Dr. Öğretim Üyesi Sadakat Safiyye MUMCUOĞLU TÜRKER
| 1 | Tipoloji kavramını ve mimarlıkta kullanım alanlarını açıklar. |
| 2 | Farklı dönemlere ait yapı türlerini mimari özelliklerine göre sınıflandırır. |
| 3 | Tarihi yapıların plan, cephe ve strüktürel sistemlerini analiz eder. |
| 4 | Tipolojik analiz yöntemlerini kullanarak yapı karşılaştırması yapar. |
| 5 | Tipoloji temelli akademik araştırmalar yürütür. |
Birinci Öğretim
Ön koşulu yoktur.
Yok
Tipoloji kavramı ve tarihsel gelişimi, tipolojik analiz yöntemleri (plan, cephe, örtü, strüktür, malzeme), İslam öncesi ve sonrası Türk mimarisinde tipolojik yaklaşımlar, tipolojiye dayalı karşılaştırmalı analiz yöntemleri hakkında bilgi sahibi olur.
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, amaç ve içerğinin anlatılması | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 2 | Tipoloji Nedir? Mimarlıkta Kullanım Alanları | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 3 | Tipolojik Analiz Yöntemleri | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 4 | Yapı Türlerine Göre (Cami, Mescit, Türbe, Kervansaray, Han, Hamam, Medrese, Köprü, ...) Tipolojik Analizi | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 5 | Tarihi Yapıların Plan, Taşıyıcı, Örtü, Cephe, Süsleme ve Malzeme Elemanlarının Tipolojik Analizi | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 6 | İslam Öncesi Türk Mimarisinde Yapı Tipolojileri | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 7 | İlk Türk-İslam Dönemi Yapı Tipolojileri | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 8 | Anadolu Selçuklu Dönemi Yapılarında Tipoloji | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 9 | Beylikler Dönemi Yapılarında Tipoloji | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 10 | Osmanlı Dönemi Yapılarında Tipoloji | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 11 | Öğrenci Sunumları | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 12 | Öğrenci Sunumları | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 13 | Öğrenci Sunumları | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
| 14 | Öğrenci Sunumları | Sözlü ve görsel sunum, tartışma | Ön okumaların yapılması |
"Acar, T. (2013). Tabhaneli Camilerin Tipolojisi Üzerine Bir Deneme. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 303-326. Akgül (Karamağaralı), N. (1997). Some Cosmic Motifs and Elements in Seljuk and Ottoman Architecture. Erdem Dergisi, 9(27), 903-910. Aktüre, S. (1998). 19.yy Sonunda Anadolu Kenti Mekânsal Yapı Çözümlemesi. Ankara: ODTU Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi. Aslanapa, O. (1999). Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitapevi. Aslanapa, O. (2007). Anadolu’da ilk Türk mimarisi: başlangıcı ve gelişmesi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını. Cantay, T. (1977). Bir kuzey batı Anadolu gezisinden notlar. Sanat Tarihi Yıllığı, 7(1), 25-27. Çetinaslan, M. (2013). Hünkâr Mahfillerinin Ortaya Çıkışı, Gelişimi ve Osmanlı Dönemi Örnekleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(1), 63. Erarslan, A. (2012). Ortaçağ Türk Mimarlığında Eyvan Kullanımında Mekan-İşlev İlişkisi. Megaron Dergisi, 7(3), 145-160. Eroğlu, S. (2006). Batı Anadolu Beylikleri Mimarisinde Tipolojiye Bağlı Süsleme Tasarımlar, Karamağaralı, H. (2002). Türk Camii Mimarisinde Mekân Gelişmesi ve Ayasofya Mes’elesi. Ekrem Hakkı Ayverdi ve Osmanlı Mimârisi Sempozyumu, İstanbul: Kubbealtı Yayınları, 83-107. Kuban, D. (2007). Osmanlı Mimarisi. İstanbul: YEM Yayınları. Mumcuoğlu, S. S. (2019). XI-XV. yüzyıl Tokat merkez ve ilçelerindeki cami plan ve cephelerinin tipolojik irdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Niar, A. K. (2016). Büyük Selçuklu Mimarisinde Açık Avlulu ve Eyvanlı Camilerin Kökeni. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 13(4), 79-101. Öney, G. (1989). Beylikler Devri Sanatı. Ankara: Türk Tarih Kurumu. Sağıroğlu Arslan. A. (2011). Anadolu Türk Mimarisi'nde cami ve mescitlerde pencere açıklıklarının gelişimi, Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri. Şahin, M. K. (2004). Anadolu’da Selçuklu döneminde dikine planlı camiler, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir. Urak, G. (1994). Amasya’nın Türk Devri Şehir Dokusu ve Yapılarının Analizi ve Değerlendirilmesi, Basılmamış Doktora Tezi, G.U. Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Ankara, 1994. Urak, G. (2002). Amasya Hızır Paşa Türbesi’nin Restitüsyon Denemesi ve Tipolojik Değerlendirmesi, Prof.Dr. Haluk Karamağaralı Armağanı Kitabı, Ankara. Yetkin, S. K. (1959). İslam Mimarisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınevi."
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Rapor Sunma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj şartı yoktur.
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Rapor Hazırlama | 1 | 20 | 20 |
| Rapor Sunma | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 115 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 5 | 1 | 4 | ||||||
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | 2 | 3 | 4 | 2 | ||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 3 | ||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 4 | |||||||
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 |