GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BBYL574 | BİTKİ BİYOSTİMULANTLARI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; bitki biyostimülantlarının tanımı, sınıflandırılması, bileşimi, etki mekanizmaları ve bitkisel üretimdeki kullanım alanları hakkında ileri düzeyde bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin mikrobiyal ve mikrobiyal olmayan biyostimülantları tanıması; bu ürünlerin bitki besin maddesi kullanım etkinliği, büyüme ve gelişme, ürün verimi ve kalitesi ile biyotik ve abiyotik stres toleransı üzerindeki etkilerini fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler düzeyde değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin biyostimülant uygulamalarına yönelik bilimsel araştırmalar planlayabilmesi, ticari ürünlerin etkinlik iddialarını eleştirel biçimde değerlendirebilmesi ve konuya ilişkin ulusal ve uluslararası mevzuatı yorumlayabilmesi hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Aysun ŞEHİT
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bitki biyostimülantlarını tanımlar, sınıflandırır ve biyostimülantları gübre, biyogübre, bitki büyüme düzenleyicisi ve bitki koruma ürünlerinden ayırt eder. |
| 2 | Mikrobiyal ve mikrobiyal olmayan biyostimülantların bitkiler üzerindeki fizyolojik, biyokimyasal, moleküler ve rizosfer temelli etki mekanizmalarını açıklar. |
| 3 | Biyostimülant uygulamalarının bitki besin maddesi kullanım etkinliği, büyüme, verim, ürün kalitesi ve stres toleransı üzerindeki etkilerini değerlendirir. |
| 4 | Bitki biyostimülantlarının etkinliğini belirlemeye yönelik uygun kontrol, doz, uygulama zamanı, tekrar ve ölçüm parametrelerini içeren bilimsel bir araştırma planlar ve elde edilen verileri yorumlar. |
| 5 | Biyostimülantlara ilişkin bilimsel literatürü, ticari ürün iddialarını, kalite ölçütlerini ve mevzuatı bilimsel ve etik ilkeler doğrultusunda değerlendirerek araştırma önerisi hazırlar ve sunar. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Bitki biyostimülantlarının tanımı, tarihsel gelişimi ve sınıflandırılması; biyostimülant, gübre, biyogübre, bitki büyüme düzenleyicisi ve bitki koruma ürünü arasındaki farklılıklar; mikrobiyal ve mikrobiyal olmayan biyostimülantlar; hümik ve fulvik maddeler; deniz yosunu ve bitki ekstraktları; protein hidrolizatları, amino asitler ve peptitler; kitin, kitosan ve diğer biyopolimerler; yararlı elementler ve inorganik bileşikler; bitki büyümesini teşvik eden rizobakteriler, mikorizal mantarlar, Trichoderma türleri ve endofitik mikroorganizmalar; biyostimülantların bitki beslenmesi, kök gelişimi, rizosfer, hormon dengesi, fotosentez, antioksidan savunma sistemi ve gen ifadesi üzerindeki etkileri; kuraklık, tuzluluk, sıcaklık, soğuk ve besin noksanlığı koşullarında biyostimülant kullanımı; verim ve kaliteye etkiler; uygulama yöntemleri, doz ve zamanlama; ürün formülasyonu ve uyumluluk; etkinlik denemelerinin planlanması ve değerlendirilmesi; kalite kontrol, standardizasyon, mevzuat, çevresel güvenlik ve sürdürülebilirlik.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Bitki biyostimülantlarına giriş; kavramın tarihsel gelişimi, tanımı ve bitkisel üretimdeki önemi; sürdürülebilir tarım ve iklim değişikliğiyle ilişkisi. | ||
| 2 | Bitki biyostimülantlarının sınıflandırılması; mikrobiyal ve mikrobiyal olmayan biyostimülantlar; biyostimülant, gübre, biyogübre, bitki büyüme düzenleyicisi ve bitki koruma ürünü arasındaki farklılıklar. | ||
| 3 | Hümik ve fulvik maddeler; kaynakları, yapısal özellikleri ve üretim yöntemleri; kök gelişimi, besin maddesi alımı, toprak özellikleri ve bitki metabolizması üzerindeki etkileri. | ||
| 4 | Deniz yosunu ve bitki ekstraktları; başlıca ham maddeler ve ekstraksiyon yöntemleri; hormon benzeri etkiler, büyüme, ürün kalitesi ve stres toleransı üzerindeki etkileri. | ||
| 5 | Protein hidrolizatları, amino asitler, peptitler, maya ekstraktları ve diğer azot içeren organik bileşikler; üretim yöntemleri ve etki mekanizmaları. | ||
| 6 | Kitin, kitosan ve diğer biyopolimerler; yararlı elementler ve inorganik bileşikler; silisyum, selenyum ve benzeri elementlerin biyostimülant etkileri. | ||
| 7 | Ara sınav. | ||
| 8 | Mikrobiyal biyostimülantlar I: Bitki büyümesini teşvik eden rizobakteriler; azot fiksasyonu, fosfor ve potasyumun çözünür hâle getirilmesi, siderofor ve fitohormon üretimi, ACC deaminaz aktivitesi. | ||
| 9 | Mikrobiyal biyostimülantlar II: Arbüsküler mikorizal mantarlar, Trichoderma türleri ve endofitik mikroorganizmalar; bitki–mikroorganizma etkileşimleri ve rizosfer ekolojisi. | ||
| 10 | Biyostimülantların etki mekanizmaları: kök sistemi mimarisi, membran taşınımı, besin maddesi kullanım etkinliği, hormon dengesi, fotosentez, primer ve sekonder metabolizma, antioksidan savunma ve gen ifadesi. | ||
| 11 | Abiyotik stres koşullarında biyostimülantlar: kuraklık, tuzluluk, yüksek ve düşük sıcaklık, ağır metal stresi ve besin elementi noksanlığı; stres azaltıcı mekanizmalar. | ||
| 12 | Biyostimülantların bitki gelişimi, verim ve ürün kalitesi üzerindeki etkileri; meyve, sebze, bağ, tarla bitkileri ve kontrollü yetiştiricilik sistemlerinden örnek çalışmalar. | ||
| 13 | Biyostimülant uygulama yöntemleri: tohum uygulaması, fide ve kök uygulaması, topraktan ve yapraktan uygulama; doz, zamanlama, formülasyon, raf ömrü, karışabilirlik ve etkinlik denemelerinin planlanması. | ||
| 14 | Ticari biyostimülantlarda kalite kontrol ve standardizasyon; etiket iddialarının bilimsel değerlendirilmesi; Türkiye ve Avrupa Birliği mevzuatı; çevresel güvenlik, sürdürülebilirlik ve öğrenci araştırma önerilerinin sunulması. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Geelen, D. and Xu, L. (Eds.) (2020). The Chemical Biology of Plant Biostimulants. Wiley. du Jardin, P. (2015). Plant Biostimulants: Definition, Concept, Main Categories and Regulation. Scientia Horticulturae, 196, 3–14. Calvo, P., Nelson, L. and Kloepper, J.W. (2014). Agricultural Uses of Plant Biostimulants. Plant and Soil, 383, 3–41. Rouphael, Y. and Colla, G. (2020). Biostimulants in Agriculture. Frontiers in Plant Science, 11, 40. Yakhin, O.I., Lubyanov, A.A., Yakhin, I.A. and Brown, P.H. (2017). Biostimulants in Plant Science: A Global Perspective. Frontiers in Plant Science, 7, 2049. Bulgari, R., Franzoni, G. and Ferrante, A. (2019). Biostimulants Application in Horticultural Crops under Abiotic Stress Conditions. Agronomy, 9, 306. Van Oosten, M.J., Pepe, O., De Pascale, S., Silletti, S. and Maggio, A. (2017). The Role of Biostimulants and Bioeffectors as Alleviators of Abiotic Stress in Crop Plants. Chemical and Biological Technologies in Agriculture, 4, 5. Glick, B.R. (2020). Beneficial Plant-Bacterial Interactions. 2nd Edition. Springer. Lugtenberg, B. (Ed.) (2015). Principles of Plant-Microbe Interactions: Microbes for Sustainable Agriculture. Springer. Colla, G., Hoagland, L., Ruzzi, M., Cardarelli, M., Bonini, P., Canaguier, R. and Rouphael, Y. (2017). Biostimulant Action of Protein Hydrolysates: Unravelling Their Effects on Plant Physiology and Microbiome. Frontiers in Plant Science, 8, 2202. Regulation (EU) 2019/1009 of the European Parliament and of the Council: EU Fertilising Products Regulation. Tarım ve Orman Bakanlığının organik, mineral ve mikrobiyal kaynaklı gübreler, toprak düzenleyiciler ve diğer ürünlere ilişkin güncel mevzuatı. Current regulations of the Turkish Ministry of Agriculture and Forestry concerning organic, mineral and microbial fertilizers, soil improvers and related products. Plant and Soil, Scientia Horticulturae, Frontiers in Plant Science, Agronomy, Journal of Plant Growth Regulation, Plant Physiology and Biochemistry, Applied Soil Ecology ve Horticulturae dergilerinde yayımlanan güncel makaleler.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 20 |
| Proje Hazırlama | 1 | 20 |
| Proje Sunma | 1 | 10 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 20 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 50 |
| Final Sınavı için Bireysel Çalışma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 14 | 14 |
| Final Sınavı | 1 | 28 | 28 |
| Proje Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Proje Sunma | 1 | 10 | 10 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 28 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 114 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 5 | ||||
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 4 | 5 | 5 | 4 | ||
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 | 3 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek