GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BBYL573 | BAĞCILIKTA UYGULAMALI SİTOLOJİK VE HİSTOLOJİK TEKNİKLER | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; asmanın hücresel ve anatomik yapısının incelenmesinde kullanılan sitolojik, histolojik, histokimyasal ve mikroskobik yöntemler hakkında ileri düzeyde kuramsal ve uygulamaya yönelik bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin asma dokularından bilimsel amaca uygun biçimde örnek alabilmesi, örnekleri fikse ederek mikroskobik incelemeye hazırlayabilmesi, kesit alma ve boyama tekniklerini uygulayabilmesi, farklı mikroskop türlerini araştırma amacına uygun olarak seçebilmesi ve elde edilen mikroskobik görüntüleri analiz ederek yorumlayabilmesi amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Aysun ŞEHİT
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Asma hücresinin yapısını, temel hücresel bileşenleri ve asmanın vejetatif ve generatif organlarının anatomik özelliklerini açıklar. |
| 2 | Araştırma amacına ve incelenecek asma dokusunun özelliklerine uygun örnekleme, fiksasyon, doku takibi, gömme, kesit alma ve boyama yöntemlerini seçer. |
| 3 | Sitolojik ve histolojik preparat hazırlama, kromozom sayımı, stoma ve polen analizleri ile histokimyasal boyama tekniklerini bilimsel ilkelere uygun olarak uygular. |
| 4 | Işık, stereo, floresan, konfokal ve elektron mikroskoplarının temel çalışma ilkelerini açıklar; mikroskobik görüntüler üzerinde ölçüm, görüntü analizi ve bilimsel yorumlama yapar. |
| 5 | Bağcılıkta sitolojik ve histolojik tekniklerin kullanılacağı özgün bir araştırma planlar; elde edilen verileri bilimsel ve etik kurallara uygun biçimde raporlar, tartışır ve sunar. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Asma hücresinin ve dokularının yapısı; asmanın vejetatif ve generatif organlarının anatomisi; sitolojik ve histolojik araştırmalarda örnekleme; fiksasyon, yıkama, dehidrasyon, şeffaflandırma, infiltrasyon ve gömme işlemleri; parafin ve reçine blok hazırlama; serbest el, mikrotom ve kriyostat ile kesit alma; geçici ve kalıcı preparat hazırlama; ezme ve yayma preparat teknikleri; kromozom sayımı; mitoz ve mayoz bölünmelerin incelenmesi; histolojik ve histokimyasal boyama yöntemleri; stoma, trikom ve epidermis analizleri; kök, gövde, yaprak, tomurcuk, çiçek, polen, ovül, tane ve tohum anatomisi; aşı kaynaşması ve adventif kök oluşumunun anatomik olarak incelenmesi; ışık, stereo, floresan, konfokal ve elektron mikroskopları; dijital görüntüleme, morfometrik ölçümler ve görüntü analizi; biyotik ve abiyotik streslerin asma dokularındaki sitolojik ve histolojik etkileri; deneysel tasarım, bilimsel raporlama ve araştırma etiği.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Sitoloji, histoloji ve bitki mikrotekniğine giriş; tekniklerin bağcılık araştırmalarındaki kullanım alanları; laboratuvar güvenliği, kullanılan kimyasallar ve araştırma etiği. | ||
| 2 | Asma hücresinin yapısı; hücre çeperi, sitoplazma, çekirdek, plastidler, vakuol ve diğer organeller; asmanın meristematik, temel, koruyucu, iletim ve salgı dokuları. | ||
| 3 | Mikroskop çeşitleri ve temel çalışma ilkeleri: stereo, aydınlık alan, faz-kontrast, floresan, konfokal, taramalı elektron ve geçirimli elektron mikroskopları; araştırma amacına uygun mikroskop seçimi. | ||
| 4 | Asma dokularından örnek alma; örnek büyüklüğü ve yönlendirilmesi; fiksasyonun amacı; FAA, formaldehit, glutaraldehit ve diğer fiksatifler; vakumla infiltrasyon ve örneklerin saklanması. | ||
| 5 | Histolojik doku takibi: yıkama, dehidrasyon, şeffaflandırma, infiltrasyon ve parafine veya reçineye gömme; sert ve yumuşak asma dokularına göre yöntemin düzenlenmesi. | ||
| 6 | Kesit alma ve preparat hazırlama teknikleri: serbest el kesiti, el mikrotomu, döner mikrotom ve kriyostat kullanımı; kesitlerin lama alınması; geçici ve kalıcı preparat hazırlanması. | ||
| 7 | Ara sınav. | ||
| 8 | Sitolojik preparat hazırlama teknikleri: ezme ve yayma preparatlar; kök ve sürgün uçlarında mitozun incelenmesi; çiçek tomurcuklarında mayoz bölünme; kromozom sayımı ve ploidi düzeyinin belirlenmesi. | ||
| 9 | Histolojik ve histokimyasal boyama yöntemleri: asetokarmin, aseto-orsein, toluidin mavisi, safranin–fast green, PAS reaksiyonu, floroglusinol-HCl, Sudan boyaları ve anilin mavisi; boyama sonuçlarının değerlendirilmesi. | ||
| 10 | Asma yaprağının anatomik olarak incelenmesi; epidermis, kütikula, palizat ve sünger parankiması, iletim demetleri, stoma ve trikomlar; epidermal soyma ve yaprak izi yöntemleriyle stoma analizleri. | ||
| 11 | Asma kök ve gövde anatomisi; primer ve sekonder büyüme; vasküler kambiyum, ksilem ve floem; adventif kök oluşumu, kallus gelişimi, aşı kaynaşması ve aşı uyuşmasının histolojik olarak incelenmesi. | ||
| 12 | Asmanın generatif organlarının anatomisi: tomurcuk verimliliği ve çiçek taslağı oluşumu; anter, polen, stigma, stil, ovaryum ve ovül yapıları; polen canlılığı, çimlenme ve polen tüpü gelişiminin incelenmesi. | ||
| 13 | Üzüm tanesi ve tohum anatomisi; perikarp, ekzokarp, mezokarp, vasküler demetler ve tohum dokuları; tane gelişimi ve ben düşme döneminde hücresel değişimler; hücre büyüklüğü ve doku kalınlığı ölçümleri. | ||
| 14 | Biyotik ve abiyotik streslerin asma dokularındaki sitolojik ve histolojik etkileri; dijital mikroskop görüntülerinde kalibrasyon, morfometrik ölçüm ve görüntü analizi; öğrenci araştırma önerilerinin sunulması ve etik açıdan değerlendirilmesi. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ruzin, S.E. (1999). Plant Microtechnique and Microscopy. Oxford University Press. Yeung, E.C.T., Stasolla, C., Sumner, M.J. and Huang, B.Q. (Eds.) (2015). Plant Microtechniques and Protocols. Springer. Johansen, D.A. (1940). Plant Microtechnique. McGraw-Hill. O’Brien, T.P. and McCully, M.E. (1981). The Study of Plant Structure: Principles and Selected Methods. Termarcarphi. Evert, R.F. (2006). Esau’s Plant Anatomy: Meristems, Cells, and Tissues of the Plant Body—Their Structure, Function, and Development. 3rd Edition. Wiley. Fahn, A. (1990). Plant Anatomy. 4th Edition. Pergamon Press. Kiernan, J.A. (2015). Histological and Histochemical Methods: Theory and Practice. 5th Edition. Scion Publishing. Hayat, M.A. (2000). Principles and Techniques of Electron Microscopy: Biological Applications. 4th Edition. Cambridge University Press. Roubelakis-Angelakis, K.A. (Ed.) (2009). Grapevine Molecular Physiology & Biotechnology. 2nd Edition. Springer. Keller, M. (2020). The Science of Grapevines: Anatomy and Physiology. 3rd Edition. Academic Press. Mullins, M.G., Bouquet, A. and Williams, L.E. (1992). Biology of the Grapevine. Cambridge University Press. Vitis, American Journal of Enology and Viticulture, Australian Journal of Grape and Wine Research, OENO One, Plant Methods, Microscopy Research and Technique ve Frontiers in Plant Science dergilerinde yayımlanan güncel makaleler.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 20 |
| Proje Hazırlama | 1 | 20 |
| Proje Sunma | 1 | 10 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 20 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 50 |
| Final Sınavı için Bireysel Çalışma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 14 | 14 |
| Final Sınavı | 1 | 28 | 28 |
| Problem Çözümü | 1 | 10 | 10 |
| Proje Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Proje Sunma | 1 | 10 | 10 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 28 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 2 | 2 | 5 | 3 | ||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 2 | 5 | 4 | 2 | 5 | 4 | |||
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 3 | 2 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 | 5 | |
| ÖÇ 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 5 | 4 | 2 | 4 | 3 | 5 | 4 |
| ÖÇ 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek