GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BVA114 | OLASILIK VE İSTATİSTİĞE GİRİŞ | Ders | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Öğrencilerin istatistiksel düşünce becerisini geliştirmesi; olasılık teorisinin temel kavramlarını öğrenmesi; betimsel ve çıkarımsal istatistiğin temellerini kavraması; veri analizi süreçlerinde doğru istatistiksel yöntemleri seçebilme yetisi kazanması; büyük veri analitliği alanındaki ileri derslere sağlam matematiksel zemin hazırlanması.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
H. Aykut Coşgun
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Veri türlerini (kategorik, sayısal) ayırt eder ve uygun betimsel istatistikleri hesaplar |
| 2 | Merkezi eğilim ve yayılım ölçülerini yorumlar ve karşılaştırır |
| 3 | Olasılık kavramlarını (örnek uzay, olay, koşullu olasılık) açıklar ve hesaplar |
| 4 | Kombinatorik ilkeleri ile basit sayma problemlerini çözer |
| 5 | Temel olasılık dağılımlarını (binom, normal, Poisson) tanır ve uygular |
| 6 | Merkezi limit teoreminin önemini kavrar ve örnekleme dağılımlarını açıklar |
| 7 | Güven aralığı kavramını anlar ve hesaplar |
| 8 | Hipotez testlerinin mantığını kavrar ve basit testleri uygular |
| 9 | Korelasyon katsayısını hesaplar ve basit doğrusal regresyon yapar |
| 10 | İstatistiksel sonuçları doğru yorumlar ve raporlar |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Bu ders, betimsel istatistikten başlayarak olasılık teorisinin temelleri, ayrık ve sürekli dağılımlar, örnekleme kuramı ve merkezi limit teoremi, nokta ve aralık tahmini, temel hipotez testleri, korelasyon ve basit doğrusal regresyona kadar uzanan uygulama odaklı bir çerçeve sunar. İstatistiksel okuryazarlık, sonuçların yorumlanması ve etik değerlendirmeler vurgulanır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | 1. İstatistiğin tanımı ve uygulama alanları 2. Ana kütle vs örnek 3. Değişken türleri: kategorik (nominal, ordinal), sayısal (aralık, oran) 4. Veri toplama yöntemleri | Anlatım - Problem Çözme | |
| 2 | 1. Aritmetik ortalama, medyan, mod 2. Ağırlıklı ortalama 3. Geometrik ve harmonik ortalama 4. Hangi durumda hangi ölçü kullanılır? | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 3 | 1. Değişim genişliği 2. Varyans ve standart sapma 3. Değişim katsayısı 4. Kartil (Quartile) ve çeyreklik arası genişlik (IQR) 5. Kutu Grafiği (Box-plot) yorumlama | Anlatım - Problem çözme - Soru Cevap | |
| 4 | 1. Çarpıklık ve basıklık 2. Simetrik, sağa çarpık, sola çarpık dağılımlar 3. Z-skoru standartlaştırma 4. Frekans tabloları ve histogram yorumlama | Anlatım - problem Çözme - Soru Cevap | |
| 5 | 1. Deneme, örnek uzay, olay kavramları 2. Klasik, göreceli ve öznel olasılık yaklaşımları 3. Olasılığın temel aksiyomları 4. Olay işlemleri: birleşim, kesişim, tümleyen | Anlatım - problem Çözme - Soru Cevap | |
| 6 | 1. Koşullu olasılık tanımı P(A|B) 2. Çarpım kuralı 3. Toplam olasılık kuralı 4. Bayes teoremi 5. Bağımsız olaylar | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 7 | 1. Permütasyon ve kombinasyon 2. Faktöriyel hesaplamalar 3. Tekrarlı ve tekrarsız düzenlemeler 4. Basit sayma problemleri | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 8 | 1. Bernoulli dağılımı 2. Binom dağılımı: tanım, özellikleri, uygulamalar 3. Poisson dağılımı: özellikleri ve yaklaşım 4. Geometrik dağılım 5. Dağılım parametreleri ve beklenen değer | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 9 | 1. Sürekli vs ayrık dağılımlar 2. Normal dağılımın özellikleri 3. Standart normal dağılım (Z-tablosu) 4. Normal dağılıma yaklaşım 5. %68-%95-%99.7 kuralı | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 10 | 1. Düzgün (uniform) dağılım 2. Üstel (exponential) dağılım 3. t-dağılımı, ki-kare, F dağılımları (tanıtım) 4. Dağılım seçimi kriterleri | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 11 | 1. Örnekleme yöntemleri: basit rastgele, sistematik, tabakalı 2. Örneklem ortalamasının dağılımı 3. Merkezi Limit Teoremi (CLT) 4. Örneklem büyüklüğü hesaplama | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 12 | 1. Nokta tahmin ediciler 2. Yansız ve etkin tahmin ediciler 3. Güven aralığı kavramı 4. Ana kütle ortalaması için güven aralığı (σ bilinen/bilinmeyen) 5. Ana kütle oranı için güven aralığı | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 13 | 1. Hipotez testi mantığı 2. Sıfır ve alternatif hipotez 3. Tip I ve Tip II hatalar 4. Anlamlılık düzeyi ve p-değeri 5. Tek örnek t-testi 6. Tek örnek oran testi | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap | |
| 14 | 1. Korelasyon katsayısı (Pearson) 2. Basit doğrusal regresyon 3. Determinasyon katsayısı (R²) 4. Ki-kare bağımsızlık testi (tanıtım) | Anlatım - Problem Çözme - Soru Cevap |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Öğretim Elemanı ders notları ve tavsiye edeceği kaynaklar Khan Academy İstatistik Kursu StatQuest YouTube kanalı
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 75 |
| Quiz | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 75 |
| Quiz | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
-
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Rapor Hazırlama | 1 | 20 | 20 |
| Rapor Sunma | 1 | 2 | 2 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Ev Ödevi | 7 | 3 | 21 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 117 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||||||
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 8 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 9 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek